{"id":51833,"date":"2025-12-02T15:01:33","date_gmt":"2025-12-02T14:01:33","guid":{"rendered":"https:\/\/orthodoxia.be\/?p=51833"},"modified":"2025-12-02T15:01:36","modified_gmt":"2025-12-02T14:01:36","slug":"paus-leo-xiv-bezocht-het-oecumenisch-patriarchaat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/orthodoxia.be\/nl\/2025\/12\/02\/paus-leo-xiv-bezocht-het-oecumenisch-patriarchaat\/","title":{"rendered":"Paus Leo XIV bezocht het Oecumenisch Patriarchaat"},"content":{"rendered":"\n

1. 1700 jaar na Concilie Nicea: Paus en patriarch roepen in Iznik op tot christelijke eenheid<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Van de oude stad Nicea is niets meer over dan ru\u00efnes; toch kozen paus Leo XIV en andere christelijke leiders deze veelbetekenende plek uit om het blijvende geloof te vieren dat is vastgelegd in de geloofsbelijdenis van Nicea.<\/p>\n\n\n\n

Op 28 november 2025 trad paus Leo XIV in Turkije in de voetsporen van eeuwen christelijke geschiedenis. Op uitnodiging van patriarch Bartholomeos bezocht hij Nicea (het huidige \u0130znik) en Constantinopel, waar hij deelnam aan oecumenische gebedsdiensten, de plechtige doxologie en de zondagsliturgie in het Oecumenisch Patriarchaat.<\/p>\n\n\n\n

Voor de orthodoxe wereld was dit geen gewone ontmoeting. Het ging om een diep symbolische stap: de bisschop van Rome wordt als broeder ontvangen, terwijl de eeuwenlange scheiding tussen Oost en West nog steeds een feit is. Het bezoek illustreert dat oecumene geen abstract document is, maar een concrete praktijk van nabijheid, respect en gebed.<\/p>\n\n\n\n

Het initiatief kwam volledig van oecumenisch patriarch Bartholomeos.<\/strong> De patriarch nodigde de paus uit om samen de 1700ste verjaardag van het Eerste Concilie van Nicea te herdenken. Nicea wordt in het Oosten niet slechts als een historische gebeurtenis gezien, maar als een levende bron van geloof, waar de orthodoxe kerk haar conciliaire traditie en theologische wortels aan ontleent.<\/p>\n\n\n\n

Orthodox patriarch Bartholomeos van Constantinopel leidde op 28 november in Iznik \u2013 het vroegere Nicea, ongeveer 130 kilometer ten zuidoosten van Istanbul \u2013 een oecumenische gebedsdienst en het gezamenlijk uitspreken van de geloofsbelijdenis. Samen met de orthodoxe patriarchen van Antiochi\u00eb, Alexandri\u00eb en Jeruzalem of hun vertegenwoordigers, en met vertegenwoordigers van andere orthodoxe, anglicaanse en protestantse kerken, markeerde paus Leo de 1700ste verjaardag van het Concilie van Nicea \u2013 de voornaamste aanleiding voor zijn eerste buitenlandse reis als paus.<\/p>\n\n\n\n

Voor orthodoxen is dit een erkenning dat Rome niet enkel historisch een rol speelt, maar dat het gedeelde erfgoed van concilies en geloofsbelijdenissen een brug kan slaan naar hedendaagse eenheid.<\/p>\n\n\n\n

\u201cNicea behoort ons allen toe. Als wij de erfenis ervan vieren, erkennen wij dat Christus \u00e9\u00e9n is en dat Zijn Kerk geroepen is tot eenheid,\u201d verklaarde de patriarch bij de aankondiging van het bezoek.<\/p>\n\n\n\n

Bij de gezamenlijke recitatie van de geloofsbelijdenis werd de uitdrukking die bekendstaat als het filioque \u2013 de bewering dat de Heilige Geest \u201cvoortkomt uit de Vader en de Zoon\u201d \u2013 weggelaten, omdat deze niet wordt gebruikt door de orthodoxe kerken; de frase werd in 1014 door paus Benedictus VIII aan de Latijnse tekst toegevoegd.<\/p>\n\n\n\n

Op een platform met uitzicht op de overblijfselen van de Basiliek van Sint-Neofytos, die nu gedeeltelijk onder water ligt in het Meer van Nicea (Iznik), namen de kerkleiders om beurten het voortouw in het gebed \u2013 in het Engels, Grieks en Arabisch \u2013 en het aansteken van kaarsen. Afwisselend zongen een katholiek koor in het Latijn en een orthodox koor in het Grieks.<\/p>\n\n\n\n

Patriarch Bartholomeos verwelkomde de paus en andere gasten. \u201cOndanks zoveel tussenliggende eeuwen en alle omwentelingen, moeilijkheden en verdeeldheden die ze hebben gebracht\u201d, zo zei hij, \u201cbenaderen wij deze heilige herdenking toch met gedeelde eerbied en een gemeenschappelijk gevoel van hoop.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\u201cDe kracht van deze plaats ligt niet in wat voorbijgaat, maar in wat voor altijd blijft.\u201d Met \u201cde vurigheid van het geloof van Nicea brandend in ons hart\u201d, aldus de patriarch, moeten we \u201cde wedloop\u201d naar christelijke eenheid voortzetten, in de geest van Jezus\u2019 gebed om de eenheid van zijn leerlingen.<\/p>\n\n\n\n

2.<\/strong> Zoeken naar broederschap<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Daarna sprak paus Leo de aanwezigen toe. Hij zei dat de mensheid \u201croept om verzoening\u201d in een tijd waarin zij \u201cgeplaagd wordt door geweld en conflict\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\u201cHet verlangen naar volledige gemeenschap onder alle gelovigen in Jezus Christus gaat altijd gepaard met het zoeken naar broederschap onder alle mensen\u201d, zei hij. \u201cIn de geloofsbelijdenis van Nicea belijden wij ons geloof \u2018in \u00e9\u00e9n God, de Vader\u2019. Maar het zou niet mogelijk zijn God als Vader aan te roepen als we zouden weigeren alle andere mannen en vrouwen \u2013 geschapen naar Gods beeld \u2013 als broeders en zusters te erkennen.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\u201cBovendien moeten we krachtig het gebruik van religie afwijzen om oorlog, geweld of welke vorm van fundamentalisme of fanatisme dan ook te rechtvaardigen\u201d, zei hij. \u201cIn plaats daarvan zijn de te volgen paden die van broederlijke ontmoeting, dialoog en samenwerking.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\u201cWij worden allemaal uitgenodigd om het schandaal van de verdeeldheid, die helaas nog steeds bestaat, te overstijgen en het verlangen naar eenheid te koesteren waarvoor de Heer Jezus heeft gebeden en zijn leven heeft gegeven\u201d, zei de paus. \u201cHoe meer wij verzoend zijn, des te geloofwaardiger wij christenen getuigenis kunnen afleggen van het Evangelie van Jezus Christus, dat een verkondiging van hoop is voor allen.\u201d<\/p>\n\n\n\n

3.<\/strong> Doxologie en gezamenlijke verklaring ondertekend<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Na Nicea werd de paus op zaterdag 29 december in Constantinopel verwelkomd in het Oecumenisch Patriarchaat, de Phanar. Hier vond een plechtige doxologie plaats: een lofzang waarin paus en patriarch werden gezegend. Voor orthodoxen is de doxologie niet louter ceremonieel; het is een diep symbolische handeling die de lof aan God centraal stelt en die vertrouwen en broederschap uitdrukt.<\/p>\n\n\n\n

Patriarch Bartholomeos verwelkomde paus Leo bij de ingang van de patriarchale Sint-Joriskerk. Samen staken ze een kaars aan, vereerden een heilige icoon en betraden de kerk voor een doxologie. Z.H. Patriarch Theodoros van Alexandri\u00eb en hi\u00ebrarchen van beide kerken woonden de ceremonie bij, samen met diplomatieke vertegenwoordigers.<\/p>\n\n\n\n

Tijdens de doxologie werd het gezang \u201cEis polla eti, Despota!\u201d gezongen, traditioneel voor de patriarch, maar nu ook in een uitzonderlijke erkenning van de paus. Orthodoxen interpreteren dit als een teken dat de deur naar eenheid openstaat, zonder dat de eigen identiteit wordt aangetast.<\/p>\n\n\n\n

Zijne Heiligheid Paus Leo XIV en Zijne Alheiligheid de Oecumenisch Patriarch Bartholomeos gingen vervolgens naar de Troonzaal om de gezamenlijke verklaring te ondertekenen, waarin zij beloven de eenheid tussen hun kerken te versterken. Dit markeert het hoogtepunt van de eerste apostolische reis van de paus naar Istanbul sinds zijn verkiezing, in een moment van diepe symboliek voor christelijke verzoening en wereldvrede.<\/p>\n\n\n\n

Bartholomeos benadrukte het belang van het versterken van de eenheid van de kerk en prees zijn voorgangers Benedictus XVI en Franciscus als \u201cuitzonderlijke bijdragers\u201d aan het herstel van de betrekkingen. Hij herinnerde eraan dat Franciscus plotseling stierf \u201cde tweede dag na Pasen in Rome\u201d, maar zei: \u201cDe belofte is gisteren door ons beiden vervuld.\u201d De patriarch onderstreepte de plicht \u201cde geest en de eenheid van vrede te bewaren\u201d en beschreef de kwestie van eenheid als \u201cbelangrijker dan ooit\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Paus Leo sprak zijn \u201cdiepe dankbaarheid\u201d uit voor het warme ontvangst en zei dat hij geraakt was om \u201cin dezelfde stappen\u201d te kunnen gaan als Paulus VI, Johannes Paulus II en Franciscus.<\/p>\n\n\n\n

4. Zondagsliturgie voor het Feest van de heilige Apostel Andreas de Eerstgeroepene: zichtbare oecumene in het hart van Constantinopel<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Het hoogtepunt voor de orthodoxe gemeenschap was de aanwezigheid van paus Leo XIV tijdens de patriarchale zondagsliturgie in de kerk van de Heilige Georgios in het patriarchaat, voor het feest van de Heilige Apostel Andreas de Eerstgeroepene, de patroonheilige van het oecumenisch patriarchaat.<\/p>\n\n\n\n

Bij deze dienst was Zijne Heiligheid Paus Leo aanwezig samen met zijn gevolg, met vertegenwoordigers van de Griekse regering, het bij Turkije geaccrediteerde corps diplomatique en andere hoogwaardigheidsbekleders.<\/p>\n\n\n\n

Aan het einde van de goddelijke liturgie werden offici\u00eble toespraken uitgewisseld tussen de paus en de oecumenische patriarch, gevolgd door de zegening van de congregatie door beide primaten vanaf het balkon van de patriarchale residentie.<\/p>\n\n\n\n

Patriarch Bartholomeos sprak over de \u201converwoestbare broederschap\u201d en herinnerde aan het conciliaire principe dat eenheid niet gelijkstaat aan uniformiteit.
<\/p>\n\n\n\n

5. Slotbedenking<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Voor de orthodoxe gemeenschap was het bezoek van paus Leo XIV niet slechts een protocollair bezoek, maar een tastbare herinnering dat de scheiding van 1054 wonden heeft achtergelaten, maar geen onoverkomelijke barri\u00e8re hoeft te zijn.<\/p>\n\n\n\n

De oecumenische patriarch en de paus boden een voorbeeld van hoe kerkelijke leiders historische wonden erkennen, ritueel en liturgisch nabijheid tonen en hoop uitstralen. Voor de orthodoxe gelovigen is het een aansporing om gebed, dialoog en broederschap centraal te houden \u2014 kernwaarden die al sinds het concilie van Nicea hun kracht bewijzen.<\/p>\n\n\n\n

Zoals patriarch Bartholomeos het uitdrukte: \u201cDe deur van de eenheid is nooit dichtgevallen; zij staat open voor allen die willen luisteren, bidden en samenkomen in Christus.\u201d<\/p>\n\n\n\n\t\t\t\t\t\t\t