Ο Μητροπολίτης Αθηναγόρας συμμετείχε στην Ημερίδα Έναρξης του Ακαδημαϊκού Έτους 2026 του Ινστιτούτου Saint-Serge στο Παρίσι

Παρίσι, 11 Σεπτεμβρίου 2026 – Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Βελγίου Αθηναγόρας, Πρόεδρος της Ορθόδοξης Επισκοπικής Διάσκεψης της Μπενελούξ και Πρύτανης του Ινστιτούτου Ορθόδοξης Θεολογίας Απόστολος Παύλος των Βρυξελλών, συμμετείχε την Παρασκευή 11 Σεπτεμβρίου στην Ημερίδα Έναρξης του Ακαδημαϊκού Έτους 2026 του Ινστιτούτου Ορθόδοξης Θεολογίας Saint-Serge στο Παρίσι. Η ημερίδα αυτή είχε ως θέμα: «Γιατί να κάνουμε θεολογία σήμερα;».

Διοργανωμένη σε συνεργασία με το Ορθόδοξο Κέντρο Σπουδών και Ερευνών Dumitru Stăniloae του Παρισιού και το Ινστιτούτο Ορθόδοξης Θεολογίας Απόστολος Παύλος των Βρυξελλών, η συνάντηση επιδίωξε να προβληματιστεί πάνω στη θέση και την αποστολή της θεολογίας τον 21ο αιώνα: μέσα στην Εκκλησία, στον ακαδημαϊκό κόσμο και στον δημόσιο χώρο. Ιδιαίτερη προσοχή δόθηκε στον τρόπο συνδυασμού της ελευθερίας της έρευνας, της πιστότητας στην Παράδοση της Εκκλησίας και της ανάγκης να δοθεί απάντηση στις μεγάλες προκλήσεις της εποχής μας.

Η ημέρα ξεκίνησε με τους χαιρετισμούς των κοσμητόρων και αντικοσμητόρων των τριών συνεργαζόμενων ιδρυμάτων, που ακολούθησε η εναρκτήρια διάλεξη της Georgiana Huian.

Η πρώτη συνεδρία έθεσε το ερώτημα της θεολογίας ως επιστημονικού κλάδου και της θέσης της στο πλαίσιο του Πανεπιστημίου. Μια πλούσια στρογγυλή τράπεζα επέτρεψε τη συνάντηση απόψεων θεολόγων από διαφορετικά εκκλησιαστικά περιβάλλοντα: τον πατέρα Marc-Antoine Costa de Beauregard από το Κέντρο Dumitru Stăniloae, την Isabelle Morel από το Καθολικό Ινστιτούτο του Παρισιού και τον Frédéric Chavel από το Προτεσταντικό Ινστιτούτο Θεολογίας. Συντόνισε ο πατέρας Georges Vasilakis από το Ινστιτούτο Saint-Serge.

Στον χαιρετισμό του, ο Μητροπολίτης Βελγίου Αθηναγόρας τόνισε ιδιαίτερα την αναγκαιότητα, σήμερα, μιας ζωντανής θεολογίας. Η θεολογία, υπογράμμισε, δεν μπορεί ποτέ να αναχθεί σε απλή διανοητική ή ακαδημαϊκή πειθαρχία. Το να κάνει κανείς θεολογία σημαίνει επίσης να προσεύχεται, διότι, σύμφωνα με την αρχαία σοφία της Εκκλησίας, όποιος προσεύχεται αληθινά είναι θεολόγος. Ο Μητροπολίτης επεσήμανε σχετικά τον έντονα συμβολικό χαρακτήρα των χώρων του Ινστιτούτου Saint-Serge: οι αίθουσες όπου διδάσκεται η θεολογία βρίσκονται κάτω από τον ναό. Οι δύο αυτοί χώροι συνιστούν μια αδιάσπαστη ενότητα. Η θεολογική διδασκαλία και η λειτουργική ζωή της Εκκλησίας δεν μπορούν να διαχωριστούν. Έτσι συνέβαινε επίσης στην περίφημη Θεολογική Σχολή της Χάλκης και σε άλλα μεγάλα κέντρα της ορθόδοξης θεολογικής παράδοσης. Το να κάνει κανείς θεολογία δεν σημαίνει, επομένως, απλώς να μιλά για τον Θεό ή να αποκτά γνώσεις για την πίστη, αλλά να εισέρχεται όλο και περισσότερο σε μια συμμετοχή στη θεία ζωή. Από αυτή την εκκλησιαστική και πνευματική εμπειρία καλείται η θεολογία να απαντήσει στα ερωτήματα του σύγχρονου ανθρώπου και στα βάσανα ενός κόσμου σε κρίση. Ο Μητροπολίτης Αθηναγόρας αναφέρθηκε σχετικά στις βαθιές δυσκολίες που αντιμετωπίζει η εκκοσμικευμένη κοινωνία. Η απομάκρυνση από τον Θεό και από τη θρησκευτική διάσταση της ύπαρξης αφήνει ένα βαθύ κενό στον σύγχρονο άνθρωπο. Ο άνθρωπος δεν μπορεί πράγματι να αναχθεί μόνο στις οικονομικές, κοινωνικές ή ψυχολογικές του διαστάσεις: φέρει μέσα του μια θεμελιώδη ανοιχτότητα προς τον Θεό και την υπερβατικότητα. Η θεολογική έρευνα πρέπει επίσης να συμβάλλει στην ανάπτυξη αυτού που η ορθόδοξη παράδοση ονομάζει διάκριση. Η διάκριση αυτή είναι απαραίτητη για τους επισκόπους, τους ιερείς και όλους όσοι ασκούν ποιμαντική ευθύνη, ώστε να μπορούν να απαντούν με ορθό τρόπο στα συχνά περίπλοκα ερωτήματα της εποχής μας. Αυτή η έρευνα πρέπει πάντοτε να πραγματοποιείται εντός της ζωντανής Παράδοσης της Εκκλησίας και σε συνέχεια της διδασκαλίας και της πνευματικής εμπειρίας των Πατέρων της Εκκλησίας. Ο Μητροπολίτης υπενθύμισε επίσης ότι η θεολογία δεν πρέπει να ξεχνά την ευθύνη της στην αναζήτηση της ορατής ενότητας των χριστιανών. Οι θεολόγοι καλούνται να μαρτυρούν την πίστη τους, συμβάλλοντας παράλληλα, με υπομονή και πιστότητα, στην αναζήτηση δρόμων που μπορούν να φέρουν πιο κοντά τις χριστιανικές Εκκλησίες. Τέλος, τόνισε τη σημασία της διαφύλαξης της Δημιουργίας του Θεού. Η σύγχρονη θεολογία δεν μπορεί να παραμένει αδιάφορη απέναντι στην οικολογική κρίση. Ως προς αυτό, η Ορθόδοξη Εκκλησία και ιδιαίτερα το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως έχουν διαδραματίσει επί δεκαετίες πρωτοπόρο ρόλο, υπενθυμίζοντας διαρκώς ότι ο σεβασμός της Δημιουργίας συνιστά επίσης πνευματική ευθύνη του χριστιανού.

Το απόγευμα αφιερώθηκε στη διακονία και την αποστολή της θεολογίας στο εκκλησιαστικό πλαίσιο. Αρκετές ομιλίες επέτρεψαν την εμβάθυνση στις σχέσεις μεταξύ θεολογίας και Παράδοσης, ιεραποστολής, κατήχησης καθώς και ηθικού και δεοντολογικού διακρίματος. Μεταξύ των ομιλητών ήταν ο πατέρας Constantin Kenanidis από το Ινστιτούτο Απόστολος Παύλος των Βρυξελλών, ο Michel Stavrou από το Ινστιτούτο Saint-Serge, ο Emmanuel Gougaud από το Καθολικό Ινστιτούτο του Παρισιού, ο πατέρας Florin Buca από το Κέντρο Dumitru Stăniloae και η Katherine Shirk Lucas από το Καθολικό Ινστιτούτο του Παρισιού.

Το τελευταίο μέρος της ημέρας έδωσε τον λόγο στους ίδιους τους φοιτητές. Ο Thomas Novalles, από το Κέντρο Dumitru Stăniloae, ο Stéphane Beffa, από το Καθολικό Ινστιτούτο του Παρισιού, και η Dragana Mandic, από το Ινστιτούτο Saint-Serge, μοιράστηκαν τις προσωπικές τους μαρτυρίες σχετικά με τη σημασία και τα διακυβεύματα των θεολογικών σπουδών σήμερα. Αυτή η στρογγυλή τράπεζα συντονίστηκε από τον Stefan Munteanu.

Η ημέρα ολοκληρώθηκε με προσευχή, με τον εσπερινό στον ναό του Ινστιτούτου Saint-Serge, εκφράζοντας έτσι συγκεκριμένα αυτό που είχε τονιστεί καθ’ όλη τη διάρκεια της συνάντησης: η ορθόδοξη θεολογία βρίσκει την πηγή και την ολοκλήρωσή της στην προσευχητική και λειτουργική ζωή της Εκκλησίας.

---

Το Ινστιτούτο Saint-Serge, έναν αιώνα ορθόδοξης θεολογικής παρουσίας στο Παρίσι

Το Ινστιτούτο Ορθόδοξης Θεολογίας Saint-Serge είναι ένα από τα ιστορικά κέντρα της ορθόδοξης θεολογίας στη Δυτική Ευρώπη. Ιδρύθηκε στο Παρίσι το 1925, στο πλαίσιο της ρωσικής μετανάστευσης που ακολούθησε την επανάσταση του 1917, και γρήγορα έγινε ένα σημαντικό κέντρο θεολογικής κατάρτισης και προβληματισμού.

Η ιστορία του συνδέεται με πολλές μεγάλες μορφές της ορθόδοξης θεολογίας του 20ού αιώνα, μεταξύ των οποίων ο πατέρας Σέργιος Μπουλγκάκοφ, ο Γεώργιος Φλορόφσκι, ο Νικόλαος Αφανάσιεφ, ο Αλέξανδρος Σμέμαν, ο Ιωάννης Μέγιεντορφ και, αργότερα, ο πατέρας Μπορίς Μπομπρίνσκοϊ. Μέσα από τη διδασκαλία και το έργο τους, αυτοί οι θεολόγοι σημάδεψαν βαθιά την αναγέννηση της σύγχρονης ορθόδοξης σκέψης.

Το Saint-Serge διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στην επανανακάλυψη των πατερικών και λειτουργικών πηγών της θεολογίας και στην ανάπτυξη του οικουμενικού διαλόγου τον 20ό αιώνα. Από το Παρίσι, η ακτινοβολία του επεκτάθηκε πολύ πέρα από τη Γαλλία και συνέβαλε σημαντικά στη γνωριμία με την ορθόδοξη θεολογική παράδοση στη Δυτική Ευρώπη.

Η συνεργασία μεταξύ του Ινστιτούτου Saint-Serge, του Κέντρου Dumitru Stăniloae του Παρισιού και του Ινστιτούτου Απόστολος Παύλος των Βρυξελλών επιδιώκει σήμερα να συνεχίσει αυτή την κληρονομιά, ανταποκρινόμενη ταυτόχρονα στις νέες ποιμαντικές, πνευματικές και θεολογικές πραγματικότητες της εποχής μας. Εκφράζει επίσης μια κοινή βούληση για την ενίσχυση της ορθόδοξης θεολογικής κατάρτισης, της έρευνας και της μαρτυρίας της Ορθοδοξίας στη Δυτική Ευρώπη.

Φωτογραφία: https://flic.kr/s/aHBqjD4PZi