Veteranendag: herinnering en engagement voor vrede – voor het eerst in de orthodoxe kathedraal

De Diensten voor Religieuze en Morele Bijstand (DRMB) van de Belgische Defensie, die vertegenwoordigers verenigen van de Israëlitische, katholieke en protestantse aalmoezeniersdiensten, de vrijzinnige morele dienstverlening, evenals de verantwoordelijken voor de ontwikkeling van de orthodoxe, anglicaanse, islamitische en boeddhistische aalmoezeniersdiensten, hebben zich opnieuw aangesloten bij de Veteranendag. Gedreven door een gemeenschappelijke wil om hulde te brengen aan zij die in het buitenland hebben gediend, zetten zij een traditie van herinnering en erkenning voort die diep verankerd is in België.

Sinds 1998 wordt Veteranendag jaarlijks op 7 april gevierd en brengt zij hulde aan alle Belgische militairen die aan buitenlandse missies hebben deelgenomen. Deze datum herdenkt de moord, in 1994 in Kigali, op tien Belgische blauwhelmen die deelnamen aan een missie van de Verenigde Naties. Naar aanleiding hiervan organiseert de DRMB een interreligieuze plechtigheid, een krachtig symbool van eenheid in verscheidenheid.

Dit jaar vond de plechtigheid, onder het hoge beschermheerschap van Zijne Majesteit de Koning, plaats op 28 april 2026 en werd zij voor het eerst gehouden in de Orthodoxe Kathedraal van de Heilige Aartsengelen in Brussel. Onder het thema « Zo dicht mogelijk, in vrede zowel als in oorlog » werd het essentiële belang van spirituele en morele begeleiding in alle omstandigheden, ook de meest beproevende, benadrukt.

De afwisseling van de gebedshuizen die dit evenement ontvangen, vormt een waardevolle kans om de interlevensbeschouwelijke dialoog te versterken en de samenwerking tussen de verschillende religieuze en filosofische strekkingen in ons land te verdiepen.

De plechtigheid bracht talrijke religieuze, militaire en diplomatieke persoonlijkheden samen. Onder hen bevond zich Zijne Eminentie Metropoliet Athenagoras van België. De militaire hiërarchie werd onder meer vertegenwoordigd door generaal Régis Bornain, onder wiens gezag de militaire aalmoezeniersdiensten ressorteren, generaal Guido Hart, chef van het Militair Huis van de Koning, de vicechef Defensie, generaal Frédéric Goetynck, evenals generaal Vincent Descheemaeker.

De plechtigheid werd geleid door aartspriester Paweł Cecha, die betrokken is bij de oprichting van een orthodoxe militaire aalmoezeniersdienst in België, en door pater Filip Boone, voormalig officier van het Belgische leger.

In zijn toespraak benadrukte de minister van Defensie, Theo Francken, het belang van zingeving en waarden in het militair engagement. Hij kondigde een versterking aan van de aanwezigheid van aalmoezeniers binnen de strijdkrachten, evenals een verhoogde ondersteuning van veteranen. Tevens bevestigde hij opnieuw het volledige engagement van België ten aanzien van Oekraïne.

Van zijn kant herinnerde Zijne Eminentie Metropoliet Athenagoras van België, vertegenwoordiger van de Orthodoxe Kerk in België, eraan dat vrede nooit definitief verworven is, maar een voortdurende inzet en een innerlijke verandering van ieder individu vereist. Hij benadrukte dat ware eenheid ontstaat uit dialoog, wederzijds respect en samenwerking over religieuze en culturele verschillen heen. Verwijzend naar patriarch Bartholomeus onderstreepte hij het belang van samenwerking tussen religies en levensbeschouwingen, en herinnerde hij eraan dat « Eendracht maakt macht », het devies van België, relevanter is dan ooit voor de opbouw van een duurzame vrede.

De plechtigheid werd afgesloten met de rite van de artoklasia, gevolgd door het zingen van « Eeuwige gedachtenis » ter nagedachtenis van de overledenen, evenals door de uitvoering van de nationale hymnen van Oekraïne en België.

De afgelopen jaren heeft de oorlog in Oekraïne met bijzondere intensiteit het concrete belang aangetoond van spirituele ondersteuning in gewapende conflicten. In dit kader bracht een delegatie van Oekraïense militaire aalmoezeniers, onder leiding van kolonel Oleksandr Vovkotecha, een bezoek aan België. Zij nam deel aan een wetenschappelijk symposium aan de Koninklijke Militaire School en werd in privéaudiëntie ontvangen door Metropoliet Athenagoras.

Ook Oekraïense veteranen die in België verzorgd worden, waren aanwezig, wat aan deze plechtigheid een bijzonder ontroerende en actuele dimensie gaf, op het kruispunt van herinnering, solidariteit en engagement voor vrede.